Teknoparka kimler girebilir, hangi vergi avantajları 2028 sonuna kadar sürer, kuluçka merkezinde yer neye mal olur? Her kural, dayandığı kanun ya da yönetmelik maddesiyle.
Kısaca
Teknopark ve kuluçka merkezi, kısaca
Teknopark, resmî adıyla Teknoloji Geliştirme Bölgesi (TGB), 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'nun 3. maddesine göre ileri ya da yeni teknolojilerle çalışan firmaların bir üniversitenin veya Ar-Ge kurumunun olanaklarından yararlanarak teknoloji ve yazılım ürettiği, o kurumun yerleşkesi içinde ya da yakınında kurulan bir bölgedir. Kuluçka merkezi ise bölgeyi işleten yönetici şirketin aynı kanunun 5. maddesine göre kurmakla yükümlü olduğu, erken aşama girişimcilere ayrılan merkezdir.
Kısa cevap şu: teknopark, Ar-Ge, yazılım ya da tasarım projesi onaylanan girişime bölgede yer, 31 Aralık 2028'e kadar süren vergi ve SGK teşvikleri, mentorluk gibi hizmetler sağlar. Karşılığında kira ödersin, ekibin bölgede çalışır ve personel listeni her ay yönetici şirkete onaylatırsın. Aşağıdaki kurallar Kasım 2026 itibarıyla geçerli.
Teknoparka kimler girebilir?
Teknoparka, bölgede Ar-Ge, yazılım veya tasarım projesi yürütmek isteyen gerçek kişiler ve şirketler girebilir. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin 14. maddesine göre her proje, üyeleri projeyle ilişkisiz bir Proje Değerlendirme Komisyonunda incelenir. Uygun bulunan projeye proje kabul belgesi düzenlenir ve girişimciye bölgede yer tahsis edilir.
Komisyon en az üç üyelidir: konusunda uzman iki öğretim elemanı ile bir sektör uzmanı ya da lisanslı bir bireysel katılım yatırımcısı, yani melek yatırımcı. Kuluçkaya uygun girişimcilerde konusunda uzman tek bir öğretim elemanı yeterli. Başka bir kamu ya da uluslararası Ar-Ge veya tasarım destek programından destek almış bir proje ise Bölge İşletme Yönergesi aksini öngörmedikçe yeniden incelenmez.
Kuluçka firmasını normal kiracıdan ayıran şey yaş ve süre. Yönetmeliğin 15. maddesi en fazla üç yıllık, proje sahibi işletmeleri kapsar ve bu firmalara proje süresine göre en fazla 36 ay yer verilir. Henüz vergi mükellefi bir işletme kurmamış, yalnızca fikri ya da projesi olan girişimci de ön kuluçka programına alınabilir ve 18 aya kadar kuluçka merkezinde kalabilir.
Bölgedeki firmaların en az yüzde 10'u kuluçka firması olmak zorunda, binanın kiralanabilir alanının en az yüzde 5'i de onlara ayrılır. Yabancı personel için 18. madde önemli: bölge firmaları, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çerçevesinde yabancı yönetici ile en az lisans mezunu Ar-Ge ya da tasarım personeli çalıştırabilir.
Teknoparkta hangi vergi ve SGK avantajları var?
Teknoparktaki vergi avantajlarının çekirdeği 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesidir: münhasıran bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazanç 31 Aralık 2028'e kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretlerine uygulanan gelir vergisi stopajı teşviki de aynı tarihe kadar sürer. SGK ve KDV tarafındaki destekler bunlara eklenir.
Aynı maddeye göre personel ücretinin brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşülür ve kalan tutar muhtasar beyanname üzerinden terkin edilir, yani hiç ödenmez. Bu 40 kat sınırını 20 Temmuz 2025 tarihli 7555 sayılı Kanun getirdi. Haftalık 45 saati aşan çalışmanın ve ek çalışmanın ücreti teşvik dışında kalır.
Bu teşviklerde destek personeli sayısı, Ar-Ge ve tasarım personelinin yüzde 10'unu aşamaz. Toplam personeli 15'e kadar olan firmalarda oran yüzde 20'dir, yönetmelik ise bunu 15'ten az personeli olan firmalar olarak okur. 5746 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası da bu personelin sigorta primi işveren hissesinin yarısının bütçeden karşılanmasını öngörür, aynı kanunun 6. maddesine göre de kanun 31 Aralık 2028'e kadar uygulanır.
3065 sayılı KDV Kanunu'nun geçici 20. maddesine göre bölgedeki girişimcilerin münhasıran bölgede ürettiği iş uygulamaları, internet, oyun ya da mobil uygulama yazılımı gibi yazılım teslim ve hizmetleri, kazanç istisnası sürdükçe KDV'den müstesnadır. 4691 sayılı Kanun'un ek 2. maddesi de bu projelerin araştırmalarında kullanılmak üzere ithal edilen eşyayı gümrük vergisinden muaf tutar.
Kuluçka merkezinde ne alırsın, karşılığında ne verirsin
Yönetmeliğin 15. maddesi, yönetici şirketin kuluçka firmalarına imkânları dahilinde ve ihtiyaçlarına göre sağlayacağı hizmetleri sayar: ofis ve ekipman, sekretarya desteği, yarışmalar, eğitim ve atölyeler, danışmanlık ve mentorluk, şirketleşme, ticarileşme ve uluslararasılaşma desteği, finansmana erişim için danışmanlık ve mevcut programlara yönlendirme.
Bu çekince önemli: her teknopark bu hizmetleri farklı ölçüde sunar, yatırımcı ve demo günleri de yönetmelikte adıyla geçmez, bu yüzden mentor listesine ve son etkinliklere o teknoparkın kendi sayfasından bak.
Maliyetin ana kalemi kira. 15. maddeye göre kuluçka girişimcisinden alınan kira, bölgedeki birim metrekare kirasının kamu destekli Ar-Ge projesi olanlar için yüzde 25'ini, diğerleri için yüzde 50'sini geçemez. 14. madde ise Bakanlığın Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğüne kira üst limitlerini belirleme ve bu indirimleri farklılaştırma yetkisi verir, bu yüzden fiyatı yazılı iste.
İkinci taahhüt bölgede çalışmak: yönetici şirket, gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanan personelin bölgede fiilen çalışıp çalışmadığını denetler. Zorunlu proje işleri ve lisansüstü eğitim için tanınan dar istisnalar dışında kanun, toplam personel sayısının ya da çalışma süresinin yüzde 20'sini aşmayan bölge dışı çalışmayı teşvikte sayar ve Cumhurbaşkanına bu oranı bazı bölge, sektör ya da meslek gruplarında yüzde 100'e kadar artırma yetkisi verir; 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı oranı 31 Aralık 2026'ya kadar, mahiyetini Bakanlığın belirlediği bilişim personeli için yüzde 100, diğer personel için yüzde 75 olarak uygular. Bölge dışı çalışma için yönetici şirketin onayı alınmalı, Bakanlık da bilgilendirilmelidir.
Üçüncü taahhüt raporlama. 35. maddeye göre gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanan firma, personelin görevlerini, niteliklerini ve çalışma sürelerini gösteren listeyi her ay yönetici şirkete onaylatır. Denetimde aykırılık bulunursa 14. madde aylık muafiyet belgelerinin onayını durdurur, verilen en fazla üç aylık sürede durumu düzeltmeyen firma kira sözleşmesine bakılmaksızın bölgeden çıkarılır.
Teknoparkın BiGG, KOSGEB ve TTO'larla bağlantısı
Teknopark bir hibe programı değil, bir bölgedir; ama bazı hibe programları teknoparklar üzerinden yürür. TÜBİTAK 1812 BiGG programında iş fikri başvuruları ilk aşamada uygulayıcı kuruluşlara yapılır, bu kuruluşlar da hızlandırma çağrılarını TÜBİTAK'ın PRODİS sistemi üzerinden açar. TÜBİTAK'ın 1601 programının 2025-1 çağrısı için yayımladığı uygulayıcı kuruluşlar listesinde ODTÜ Teknokent Yönetim A.Ş. ve GOSB Teknopark A.Ş. gibi teknopark yönetici şirketleri, üniversitelerin TTO şirketleri ve TEKMER işleticileri yan yana. Ayrıntılar BiGG rehberimizde, BiGG yazımızda ve PRODİS ön kayıt rehberinde.
KOSGEB iki düzeyde çalışır. Kurucunun kendisine yönelik desteği KOSGEB Girişimci Destek Programı rehberimizde anlattık. 7 Ekim 2025'ten beri yürürlükte olan Teknoloji Merkezi Destek Programı ise TEKMER işletici kuruluşlarından ve kuluçka merkezi olan TGB yönetici şirketlerinden başvuru alır, işletmeler doğrudan başvuramaz. Yönetmeliğin 15. maddesi de bölgede TEKMER yoksa yönetici şirketin, bölge faaliyete geçtikten sonra en geç bir yıl içinde kuluçka merkezi kurmasını ister.
Son parça TTO'lar, yani teknoloji transfer ofisleri: 4691 sayılı Kanun'un 5. maddesi bunları kurma görevini de yönetici şirkete verir.
Taşınmadan önce kontrol etmen gerekenler
İmzadan önce Bölge İşletme Yönergesi'ni iste: yönetmeliğin 14. maddesine göre bölgedeki herkes, kira sözleşmesinden bölge dışı çalışma onayına kadar bu yönergeye uymakla yükümlü. Şu dört bilgiyi yazılı al: kuluçka indirimi uygulanmış metrekare kirası, yerin kaç ay için tahsis edildiği, varsa hizmet bedeli ve bölge dışı çalışma için güncel oran.
Mentorların kim olduğunu, teknoparkın BiGG uygulayıcısı olup olmadığını ya da bir TEKMER'i bulunup bulunmadığını ve aylık personel listesini kimin hazırlayacağını sor. Projen kamu destekli bir Ar-Ge projesiyse bunu baştan söyle, çünkü kira tavanı da proje incelemesi de buna bağlı olabilir.
Şu an başvurabileceğin iki program
Kasım 2026 itibarıyla aşağıdaki iki program resmî sayfalarında açık görünüyor.
İTÜ Çekirdek Genel | 2027
İTÜ Çekirdek
Başvuru sayfası adres olarak ARI Teknokent Proje Geliştirme Planlama A.Ş.'yi gösteriyor ve genel kategoride her sektörden girişimi kabul ediyor. Sayfa İTÜ Çekirdek'i, 40'ı aşkın paydaşıyla girişimcileri, şirketleri, yatırımcıları ve profesyonelleri buluşturan bir platform olarak tanımlıyor.
ODTÜ Teknokent'in ilan edilmiş bir son başvuru tarihi yok. Firmalar ODTÜ Teknokent Yönetim A.Ş.'nin belirlediği başvuru ve kabul sürecinden geçiyor, süreç resmî başvurudan itibaren en geç 60 günde tamamlanmayı hedefliyor. İleri teknolojiyi kullanmak yetmiyor, firmanın yazılım geliştirme ve Ar-Ge çalışmasını fiilen yapması ya da yapabilecek kapasitede olması gerekiyor. Ayrıntılar ODTÜ Teknokent resmî katılım koşulları sayfasında; girişimine uyup uymadığına da bakabilirsin.
Daha fazlası için Türkiye'deki hızlandırıcı programlarına, hibe ve desteklere ve tüm ülkelerdeki kuluçka programlarına göz at. Girişimini bir kez anlattığında getfund ona uyan programları gerekçesi, resmî linki ve doğrulanma tarihiyle eşleştirir, başvuru cevaplarını da taslak olarak hazırlar: uyumunu kontrol et.
Sık sorulan sorular
Teknopark kuluçka merkezine girmek için şirket kurmuş olmam gerekir mi?
Her zaman gerekmez. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin 15. maddesine göre henüz vergi mükellefi bir işletme kurmamış, fikri olan girişimci ön kuluçka programına alınabilir ve 18 aya kadar kalabilir. En fazla üç yıllık kuluçka firmalarına ise proje süresine göre 36 aya kadar yer verilir.
Teknopark vergi avantajları ne zamana kadar geçerli?
4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge kazançlarının gelir ve kurumlar vergisi istisnası ile personel ücretlerine uygulanan gelir vergisi stopajı teşviki 31 Aralık 2028'e kadar sürer. Sigorta primi işveren hissesinin yarısını karşılayan 5746 sayılı Kanun da bu tarihe kadar uygulanır.
Teknopark ekibi uzaktan çalışıp teşviklerden yararlanabilir mi?
Sınırlı olarak evet. 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre zorunlu proje işleri ve lisansüstü eğitim dışında, toplam personel sayısının ya da çalışma süresinin yüzde 20'sini aşmayan bölge dışı çalışma teşvikte kalır ve Cumhurbaşkanı bu oranı yüzde 100'e kadar artırabilir. 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla oran 31 Aralık 2026'ya kadar bilişim personeli için yüzde 100, diğer personel için yüzde 75'tir. Bölge dışı çalışma için yönetici şirketin onayı ve Bakanlığın bilgilendirilmesi şarttır.
Teknoparkta kuluçka firmasının kirası ne kadar?
Teknoparka göre değişir, ama bir tavan var. Yönetmeliğin 15. maddesine göre kuluçka girişimcisinin kirası, bölgedeki birim metrekare kirasının kamu destekli Ar-Ge projesi olanlar için yüzde 25'ini, diğerleri için yüzde 50'sini geçemez. Bakanlık kira üst limitlerini belirleyebilir ve indirimleri farklılaştırabilir, bu yüzden güncel fiyatı teknoparktan yazılı iste.
Kaynaklar
- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu mevzuat.gov.tr
- Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği mevzuat.gov.tr
- 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun mevzuat.gov.tr
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu mevzuat.gov.tr
- 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 25 Aralık 2025) resmigazete.gov.tr
- KOSGEB Teknoloji Merkezi Destek Programı sayfası kosgeb.gov.tr
- TÜBİTAK 1812 BiGG Yatırım program sayfası tubitak.gov.tr
- TÜBİTAK BiGG uygulayıcı kuruluşlar listesi, 1601 2025-1 çağrısı tubitak.gov.tr
- İTÜ Çekirdek Genel 2027 başvuru sayfası basvuru.itucekirdek.com
- ODTÜ Teknokent katılım koşulları sayfası odtuteknokent.com.tr